Thiết kế phần mềm theo yêu cầu: 6 giai đoạn và việc bạn phải làm ở mỗi giai đoạn

Phần mềm theo yêu cầu khác website ở một điểm quyết định: website hiển thị thông tin bạn đã biết, phần mềm thay đổi cách công việc của bạn diễn ra. Nghĩa là thứ khó nhất không phải code, mà là mô tả chính xác công việc hiện tại của bạn.

Đây là sáu giai đoạn của một dự án làm đúng, kèm phần bạn phải đóng góp ở mỗi giai đoạn.

Giai đoạn 1 — Mô tả công việc hiện tại (3–7 ngày)

Không phải mô tả phần mềm bạn muốn. Mô tả việc bạn đang làm.

Chúng tôi hỏi những câu rất cụ thể: một đơn hàng đi qua bao nhiêu người trước khi được duyệt? Ai nhập giá? Khi khách đổi ý thì sửa ở đâu? Cuối tháng bạn cần báo cáo gì và hiện đang làm bằng gì?

Việc của bạn: ngồi 2–3 buổi, mỗi buổi 90 phút, với người thực sự làm công việc đó — không phải chỉ với chủ doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp biết quy trình nên diễn ra thế nào; nhân viên biết nó đang diễn ra thế nào, và khoảng cách giữa hai cái đó là nơi phần mềm thất bại.

Chỗ dự án chết: bỏ qua giai đoạn này để "tiết kiệm thời gian". Sáu tuần sau bạn nhận một phần mềm mô tả đúng quy trình trên giấy và không ai dùng được.

Giai đoạn 2 — Chốt phạm vi và viết ra thứ KHÔNG làm (2–5 ngày)

Phạm vi được viết thành một tài liệu có hai danh sách: làm trong phiên bản này, và không làm trong phiên bản này.

Danh sách thứ hai quan trọng hơn. Nó là thứ bảo vệ cả hai bên khi tới tuần thứ năm có người nói "à, cái này thì phải có chứ".

Việc của bạn: đọc và ký vào danh sách thứ hai. Nếu bạn thấy khó chịu khi đọc nó, đó là lúc tranh luận — không phải tuần thứ năm.

Giai đoạn 3 — Dựng khung màn hình (1–2 tuần)

Trước khi code, chúng tôi vẽ từng màn hình ở dạng đơn giản: hộp, nhãn, nút. Không màu, không font đẹp. Mục đích là để bạn bấm thử luồng công việc và phát hiện chỗ thiếu.

Việc của bạn: đây là giai đoạn cần bạn nhiều nhất. Cầm khung màn hình và làm thử một ngày làm việc trên đó. Nhập một đơn thật, duyệt nó, sửa nó, huỷ nó. Mỗi lỗi bạn tìm ra ở đây rẻ hơn 20 lần so với tìm ra sau khi code.

Chỗ dự án chết: duyệt khung màn hình bằng cách xem qua và nói "ổn". Nó luôn trông ổn. Chỉ khi thử một ca sử dụng thật bạn mới thấy màn hình này không có chỗ nhập ghi chú giao hàng.

Giai đoạn 4 — Code, chia thành các đợt hai tuần (4 tuần tới 5 tháng)

Không giao một lần vào cuối. Cứ hai tuần bạn nhận một bản chạy được trên môi trường thử, với phần việc đã hoàn thành.

Việc của bạn: 60–90 phút mỗi hai tuần để dùng thử bản mới và trả lời một câu — cái này đúng như bạn cần chưa? Không cần kiểm thử kỹ thuật; chúng tôi lo phần đó.

Chỗ dự án chết: không mở bản demo nào trong hai tháng, rồi tới cuối mới nói "không phải cái này". Lúc đó sửa là làm lại.

Giai đoạn 5 — Chạy song song (2–4 tuần)

Phần mềm mới chạy cùng lúc với cách làm cũ. Cùng một đơn hàng được nhập ở cả hai nơi, và so kết quả.

Giai đoạn này hay bị cắt để tiết kiệm, và nó là giai đoạn cứu dự án. Mọi giả định sai về dữ liệu — mã sản phẩm trùng, khách có hai số điện thoại, đơn huỷ rồi khôi phục — đều lộ ra ở đây, trong lúc cách làm cũ vẫn còn là lưới an toàn.

Việc của bạn: chấp nhận làm hai lần trong vài tuần. Đây là chi phí thật và nên tính vào kế hoạch từ đầu.

Giai đoạn 6 — Bàn giao và chuyển giao kiến thức (3–5 ngày)

Không phải gửi một file zip. Bàn giao gồm: mã nguồn, lược đồ dữ liệu, tài liệu vận hành, một buổi đào tạo được ghi lại, và danh sách những thứ đã cố tình không làm cùng lý do.

Chúng tôi viết riêng một bài về danh sách 11 thứ phải nhận khi bàn giao, vì đây là chỗ nhiều doanh nghiệp bị thiếu mà không biết.

Tổng thời gian của bạn

Cộng lại, một dự án phần mềm ba tháng cần khoảng 25–35 giờ của bạn, phân bố không đều: nặng ở giai đoạn 1 và 3, nhẹ ở giai đoạn 4.

Nếu bạn không có 25 giờ trong ba tháng, đừng bắt đầu một dự án phần mềm theo yêu cầu. Hãy mua một SaaS có sẵn, hoặc chờ tới lúc có thời gian. Đây là lời khuyên đắt nhất trong bài và cũng là lời khuyên chúng tôi nói nhiều nhất.

Chúng tôi làm việc này thế nào

Dịch vụ của chúng tôi chạy đúng sáu giai đoạn trên, với giá và ngày bàn giao ghi trong hợp đồng sau khi giai đoạn 2 kết thúc — không phải trước. Báo giá trước khi chốt phạm vi là con số bịa, và chúng tôi không đưa ra con số đó.

Nếu bạn muốn bắt đầu bằng giai đoạn 1, nhắn Zalo kèm một đoạn mô tả công việc bạn đang làm bằng tay. Buổi đầu không tính phí.